8. sınıf, Konular

Halifeliğin Kaldırılması 3 Mart 1924

Tarafından 27 Ocak 2013 tarihinde, 8. sınıf, Konular kategorisinde yayınlanmıştır.

Halifeliğin Kaldırılması 3 Mart 1924

Halife : Sözlük anlamı olarak birinden sonra onun yerine geçen ve onun görevini devrelan kimse anlamına gelmektedir.

Peygamberimizin vefatından (632)sonra din ve devlet işlerini yönetmek amacıyla Onun yerine geçen kişilere halife denmektedir. Peygamberimizden sonra sırasıyla Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali seçimle işbaşına gelerek halife olarak görev yapmışlardır.

Dört halife döneminden sonra Emeviler halifeliği devam ettirdiler. Fakat Emeviler dönemiyle halifelik saltanat şekline dönüştü. Bu durum Abbasiler döneminde de devam etmiştir. 1258 yılında Moğolların Bağdat’ı işgal etmeleri ve Abbasi halifesi ile tüm aile fertlerini öldürmesiyle halifelik ortadan kalkmış oldu. Bir süre sonra Abbasi ailesinden olduğunu söyleyen bir kişi Mısır’da bulunan Memlük Devleti’ne sığındı. Memlük sultanları da bu kişiyi halife olarak kabul ederek korudular. Bu şekilde halifelik makamının devamını sağladılar.

1517 yılında Yavuz Sultan Selim’in yaptığı Mısır seferiyle halifelik Osmanlı Devleti’ne geçti. Halifeliğin tüm müslümanları birleştirici bir gücü bulunmaktaydı. Bundan faydalanmak isteyen V. Mehmet Reşat 1. Dünya Savaşı sırasında tüm müslümanları kendi yanına çekmek amacıyla fetva yayınladı. Fakat gereken desteği göremediği gibi Araplar da düşmanımız olan İngilizlerin yanında yer alarak Türk askerine karşı mücadele ederek Osmanlı Devleti’ni arkadan vurmuştur. Bu durum halifeliğin önemini yitirdiğini açıkca ortaya koymaktadır.

1 Kasım 1922 tarihinde Saltanat kaldırılmış ve Halifeliğin devamına müsade edilmişti. Türk halkının halifelik makamına olan bağlılığı nedeniyle ortamın hazır olması amacıyla bir süre daha beklenmesi yolu tercih edilmişti. Saltanatın kaldırılmasıyla son padişah olan Sultan Vahdettin yurdundan gitmek zorunda bırakılmıştı (17 Kasım 1922). Halifelik makamına ise Abdulmecid Efendi getirmişti (18 Kasım 1922).

Halife olan Abdulmecid Efendi sınırlı olan yetkilerini aşarak padişah gibi davranmaya başladı. Halife ve etrafında toplananlar eski düzene dönülmesi gerektiğini düşünmekteydi. Bu durum da yeniliklerin yapılmasını engellediği gibi mevcut düze için de önemli bir tejlike oluşturmaktaydı.

Milliyetçilik ve Milli egemlik esasına dayalı olan Cumhuriyet ile ümmetçilk fikrine dayalı olan Halifeliğin bir arada olması imkansız hale gelmişti. 3 Mart 1924 tarihinde TBMM’de kabul edilen kanunla Halifelik kaldırıldı. Halife ve bütün hanedan üyeleri de yurt dışına çıkarıldı.

Halifeliğin kaldırılmasının sonuçları:

– Halifeliğin kaldırılması Laikliğin aşamalarındandır.
– Yapılması planlanan yeniliklerin önündeki önemli bir engel ortadan kaldırıldı.
– Laikliğe geçilmesi hızlandı.
– Milli Egemenlik anlayışı güçlendirildi.
– Eski düzene dönmek isteyenler engellenmiş oldu.

 

Halifeliğin kaldırıldığı gün yapılan diğer yenilikler :

– Tevhidi Tedrisat Kanunu kabul edilerek tüm eğitim kurumları birleştirildi.
– Şeriye ve Evkâf Vekaleti kaldırıldı. Yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.
– Erkânı Harbiye Vekaleti kaldırıldı. Yerine Genel Kurmay Başkanlığı kuruldu.

 

4.160

Yazar Hakkında

admin -

Son Eklenenenler
Çok Okunanlar
Sponsorlar
Tavsiye Linkler
Copyright 2012 - Tüm Hakkı Saklıdır. Sosyalcim.org - Bu sitede yayınlanan yazılar ve görseller kaynak gösterilmeden kullanılamaz.